A A A
EN TH
Pre-eclampsia

อุบัติการณ์พบความดันโลหิตสูงในหญิงตั้งครรภ์คือร้อยละ 5-10 และเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตของหญิงตั้งครรภ์

ครรภ์เป็นพิษคืออะไร มีวิธีป้องกันอย่างไร

ครรภ์เป็นพิษคือ กลุ่มอาการที่ตรวจพบในหญิงตั้งครรภ์ ได้แก่ ความดันโลหิตสูงตั้งแต่, แขนขาใบหน้าบวมกดบุ๋ม, และพบไข่ขาวในปัสสาวะ ซึ่งอาการมักเกิดขึ้นหลังจากอายุครรภ์ 20 สัปดาห์ และจะหายหลังคลอดบุตรภายใน 12 สัปดาห์

แม้ไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงของครรภ์เป็นพิษจึงไม่สามารถป้องกันได้แต่ปัจจุบันเชื่อว่ามีความผิดปกติของการพัฒนาระบบเส้นเลือดของรกตั้งแต่ช่วงแรกของการตั้งครรภ์ ทำให้รกบางส่วนมีเลือดไปเลี้ยงน้อย, ขาดออกซิเจน, ขาดเลือด, และปล่อยสารเคมีออกมา สารเคมีเหล่านี้ทำให้เส้นเลือดหดตัว, มีน้ำรั่ว, เม็ดเลือดแดงแตก ส่งผลให้เกิดความดันโลหิตสูง, บวมตามแขนขาใบหน้า, มีไข่ขาวออกมาในปัสสาวะ และอาการอื่นๆของครรภ์เป็นพิษ

ปัจจัยเสี่ยงที่จะเกิดครรภ์เป็นพิษ 

1. ตั้งครรภ์ที่หนึ่ง(ครรภ์แรก) 

2. มารดาอายุน้อยกว่า20ปีหรือมากกว่า 35ปีขึ้นไป 

3.มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับความเสื่อมของเส้นเลือดเช่นโรคความดันโลหิตสูง,เบาหวาน,โรคไต,โรคภูมิต้านทานร่างกายต่อต้านเนื้อ

เยื่อตัวเองเช่น โรคSLE, โรคเกล็ดเลือดต่ำ

4. มีประวัติครอบครัว เป็นโรคความดันโลหิตสูง, เบาหวาน, โรคไต

5.ตั้งครรภ์แฝด, ตั้งครรภ์ที่พบว่ามีความผิดปกติเช่นครรภ์ไข่ปลาอุก,ตั้งครรภ์ทารกผิดปกติเช่นทารกบวมน้ำจากโรคเลือดธาลัสซีเมีย

6.เครียดจัดโดยเชื่อว่าภาวะเครียดร่างกายจะปล่อยสารแคททีโคลามีน(Catecholamine)ซึ่งเป็นสารที่ทำให้เส้นเลือดหดตัว ทำให้ความดันโลหิตสูง

7. ขาดสารอาหารที่ช่วยต้านอนุมูลอิสระ งานวิจัยบางชิ้นสนับสนุนว่าการรับประทานสารอาหารที่มีแร่ธาตุหรือวิตามินต่อไปนี้ ช่วยลดการเกิดครรภ์เป็นพิษ วิตามินซี, วิตามินอี, ซิลีเนียม, วิตามินบี6, แคลเซียม, แมกนีเซียม, ธาตุสังกะสี, โอเมก้า3 ซึ่งพบมากในพืชผักใบเขียว นม ผลไม้สด ธัญพืช ถั่ว อาหารทะเล เช่นกุ้งหอย ปู ปลาทะเลเช่นแซลมอน ปลาทูน่าฯลฯ

8.เคยตั้งครรภ์ที่เป็นครรภ์เป็นพิษโดยพบว่าหากท้องที่แล้วตั้งครรภ์เป็นพิษชนิดไม่รุนแรงมีโอกาสเกิดครรภ์เป็นพิษในท้องนี้ซ้ำร้อยละ5-7, หากท้องที่แล้วตั้งครรภ์เป็นพิษอย่างรุนแรง มีโอกาสเกิดครรภ์เป็นพิษในท้องนี้ซ้ำร้อยละ60-80

9.ภาวะน้ำหนักเกิน พบว่าหากดรรชนีมวลกาย 25-30 พบครรภ์เป็นพิษเพิ่มขึ้น 1.6 เท่า และหากดรรชนีมวลกาย มากกว่า 40 พบครรภ์เป็นพิษเพิ่มขึ้น 6 เท่า

อันตรายของครรภ์เป็นพิษ

หากเป็นครรภ์เป็นพิษอย่างรุนแรงจนอาจก่อให้เกิดอาการชัก(Eclampsia) ,ภาวะเลือดไม่แข็งตัว, เลือดออกในสมอง , การทำงานของตับผิดปกติ, เลือดไม่ไปเลี้ยงทารกฯลฯ จนมารดาและทารกเสียชีวิตได้ 

การปฏิบัติตัวเพื่อลดความเสี่ยงของการเกิดครรภ์เป็นพิษ

1. หากท้องที่แล้วคุณเคยตั้งครรภ์ที่เป็นครรภ์เป็นพิษอย่างไม่รุนแรง ควรปรึกษาแพทย์ก่อนปล่อยให้ตั้งครรภ์ หากเคยตั้งครรภ์เป็นพิษอย่างรุนแรง ไม่ควรเสี่ยงตั้งครรภ์อีกต่อไป

2. หากตั้งครรภ์ควรฝากครรภ์ก่อนสามเดือนของการตั้งครรภ์ และฝากครรภ์ตามแพทย์นัดอย่างต่อเนื่อง

3. รับประทานอาหารให้สมดุล และรับประทานสารอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์ และขณะตั้งครรภ์

4. หากเครียด ควรหาวิธีลดความเครียด เพราะความเครียดเป็นบ่อเกิดของครรภ์เป็นพิษ

5. สังเกตอาการเตือนของครรภ์เป็นพิษ หากตั้งครรภ์และมีอาการต่อไปนี้ควรไปพบแพทย์ก่อนกำหนดนัด

- น้ำหนักขึ้นเร็วคือมากกว่า 1กิโลกรัมต่อ1สัปดาห์  มีอาการปวดศีรษะมาก

- บวมกดบุ๋มที่หลังเท้าจนตาตุ่มที่ข้อเท้าหายไป, หรือบวมกดบุ๋มที่หน้าแข้ง ,หรือบวมที่แขนและมือจนกำมือได้ไม่แน่น, หรือบวมที่หนังตา  ซึ่งอาการบวมนี้ไม่น้อยลงหลังจากตื่นนอน

- จุกแน่นหน้าอกหรือชายโครงขวา(ครรภ์เป็นพิษอย่างรุนแรงพบเลือดออกในตับร้อยละ10)

ฉะนั้นผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงที่จะเกิดครรภ์เป็นพิษควรไปพบแพทย์เพื่อเตรียมตัวก่อนการตั้งครรภ์นะครับ

 

ด้วยความปรารถนาดีจาก

นายแพทย์ปราโมทย์ เชิดรัตนรักษ์  สูติแพทย์โรงพยาบาลสายไหม

Related Health Tips
Copyright © 2018 Central General Hospital. All Right Reserved.